stress Archives - Schakel om
Tag Archives for " stress "

De invloed van woorden is enorm groot!

invloed van woorden

Weet je dat mensen met autisme zaken letterlijk kunnen nemen en daardoor de betekenis van de boodschap misschien niet helemaal begrijpen? Dit komt zowel schriftelijk als mondeling voor. Ook bij mensen met autisme die zeer taalvaardig zijn.

Ik kom regelmatig studenten tegen die zeer taalvaardig zijn, soms zeer moeilijk taalgebruik hanteren, soms meer geschreven taal spreken. Het gebeurt dan nogal eens dat er woorden gebruikt worden die niet helemaal duidelijk zijn voor de persoon zelf en de woorden daardoor in een verkeerde context gebruikt worden. Soms blijkt dat mensen een betekenis hebben voor een woord wat in meerdere contexten een iets andere nuance hebben dan de oorspronkelijke betekenis. De invloed van woorden kan erg groot zijn.

Mirjam* was bezig met haar afstudeeropdracht en wachtte op de datum van haar afstudeerzitting. Tijdens een afstudeerzitting legt de student uit wat zij heeft gedaan, wat haar keuzes zijn geweest, waar zij de keuzes op heeft gebaseerd en toont aan dat zij gedurende de afstudeeropdracht een aantal competenties heeft vergroot.

Een student wordt pas uitgenodigd als het ingeleverde afstudeerverslag voldoende is om deze presentatie te geven  en het gesprek aan te gaan. Tijdens een afstudeerzitting zijn de begeleiders van de hogeschool en het bedrijf aanwezig en nog een persoon (docent of iemand uit het werkveld). Zij gaan het gesprek aan met de student en geven de beoordeling.

De voorbereiding

Bij Mirjam was er behoorlijk veel stress omtrent de afstudeerzitting. Ze had zich goed voorbereid en had alle items voor een goede presentatie verwerkt. We hebben gesproken over de invulling van zo’n afstudeerzitting, wat zij kon verwachten en wat er van haar werd verwacht.

We hebben gekeken welke mogelijke vragen die zij zou kunnen verwachten en ook daar heeft zij zich goed voorbereid met mogelijke antwoorden. Kortom de ideale student. Ik heb haar uitgelegd dat zij het gesprek tijdens de afstudeerzitting kan zien als een collegiaal overleg. Als ze haar cijfer voor haar afstuderen binnen heeft, is ze afgestudeerd en dus een collega van de docenten.

Van docenten wordt verwacht dat zij vragen stellen over de oplossingen van de studenten tijdens hun afstudeeropdrachten. Wat waren jouw ideeën, jouw beslissingen en hoe interessant is het om het te mogen uitleggen. Wetend dat voor een probleem meerdere oplossingen te bedenken zijn.

Stress

Door de gesprekken en de voorbereiding werd haar stress wel minder maar was nog steeds erg aanwezig. Ze ging er goed voorbereid naar toe en heeft een geweldige presentatie gegeven. Ze is geslaagd met een geweldig mooi cijfer.

Maar toch

Toch liet het me niet los waar die stress vandaan kwam. Zij heeft doorgaans geen stress om een presentatie te geven. Spanning voor een examen of een presentatie is heel normaal. De spanning die nu naar voren kwam, paste niet bij het beeld wat ik van haar had. Dus ben ik het gesprek nogmaals aangegaan en wat kwam daar naar voren….

Gevangen in een woord

Het woord ‘afstudeerzitting’ had een ze heel zwaar opgevat. Het woord zitting daar zat voor haar de lading. Bij een zitting kan je veroordeeld worden (juridisch gezien). Je wordt vrijgesproken of gestraft.  Ze had in haar hoofd dat als ze gestraft zou worden zij van de opleiding gestuurd zou worden. Dat zou dan betekenen al die jaren voor niets gestudeerd te hebben en zonder diploma van de opleiding af moeten.

invloed van taal

De invloed van woorden

Mijn vermoeden dat  het woord afstudeerzitting lading had , was dus wel juist. Ik had het al vervangen door collegiaal overleg. Maar dat het geassocieerd werd met de rechtbank en straffen had ik niet vermoed. Ze zat dus letterlijk gevangen in het woord zitting.

Stress verlamt

Op dat moment kon ze dus niet meer denken aan hoe het op een hogeschool er aan toegaat, regels over toetsmomenten en herkansingen. Zelfs alle ervaringen van haar gedurende de jaren dat zij de opleiding heeft doorlopen konden haar op dat moment niet meer bereiken. Stress verlamt. Het woord zitting hing als een heel zwaar oordeel boven haar. Het was een juridische bijeenkomst waar je vrij gesproken wordt of veroordeeld en dan krijg je straf. De straf die in haar hoofd was ontstaan was niet te dragen. Dit hersenspinsel heeft veel invloed gehad op haar welzijn de laatste maanden. Het vertragen met het schrijven van het afstudeerverslag was er een van.

Tips voor ouders, begeleiders, docenten en coaches.

Vraag eens naar de betekenis die de studenten geven aan bepaalde woorden. Het is niet vanzelfsprekend dat de student met autisme de zelfde betekenis geeft als jij of als wat men in de opleiding/studie eraan geeft. De invloed van woorden kan heel ver gaan.

Lees ook het blog Stress, wat doet het met ons brein?

*Mirjam is niet de echte naam van de student

Als de toekomst een zwart gat is…

als de toekomst een zwart gat is

Mensen met autisme kunnen soms geen voorstelling maken van zaken of gebeurtenissen in de toekomst. Dit geeft soms erg veel stress. Het niet weten wat je te wachten staat of wat men van jou verwacht is alsof je naar een zwart gat kijkt. Je weet niet wat er zich in dat zwarte gat bevindt of hoe lang het duurt voordat je zicht krijgt hoe het werkt. Sommige van mijn studenten kunnen daardoor zo verlamd raken dat zij zichzelf ondermijnen als de toekomst een zwart gat is.

Gerard zag de toekomst als een zwart gat

Gerard* zit in zijn laatste jaar van de studie. Hij heeft een heel goede stage afgesloten bij een bedrijf. Docenten en opdrachtgever waren heel tevreden. Hij heeft zijn onderzoek en verslagen op hoog niveau afgeleverd. De opdrachtgever heeft het al gehad over een baan na het afstuderen.

Gerard ging zijn afstudeeropdracht doen bij de zelfde opdrachtgever. Heel bijzonder: alles wat Gerard bij zijn stage heeft aangepakt of opgepakt, bleek niet meer te doen te zijn. Het leek of alle kennis en vaardigheden verdwenen waren. De aanpak kreeg hij niet helder geformuleerd, hij trok zich terug en communiceerde niet meer binnen het bedrijf. De vrees was dat Gerard het bijltje erbij neer wilde gooien. Dit was heel vreemd en paste absoluut niet bij hem.

Na veel gesprekken kwamen we tot het inzicht dat Gerard zijn afstuderen aan het saboteren was omdat hij de toekomst als een groot zwart gat zag. Hij wist niet wat hij ermee aan moest. Hij vreesde vooral dat het leven er totaal anders uit zou zien als hij afgestudeerd zou zijn. Het uitstellen van zijn afstuderen leek veiliger dan de studie af te ronden.

Gerard vond het moeilijk om zich voor te stellen wat hij als loopbaan bij het bedrijf zou hebben en wilde dat al vastleggen tot zijn 67e jaar. We hebben dat terug gebracht tot 1 jaar. Hoe zouden zijn dagen eruit zien, zou het zo anders zijn als zijn stage periode. Wat zou het zelfde zijn? Wat van zijn kennis van de stage en afstuderen zijn heel behulpzaam. Hij kreeg steeds meer zicht en het zwarte gat werd ingekleurd met duidelijke aspecten van het werkend leven. Het feit dat hij na een jaar kan evalueren wat is leuk aan het werk en wat vind ik niet leuk, gaf hem een soort van autonomie en grip waardoor hij weer vaart achter zijn afstuderen zette.

zwart gat inkleuren

Marjolein en haar toekomst

Zo kwam ik ook in contact met een gezin waarvan de jongste dochter Marjolein* eindexamen deed. Ouders waren verbaasd en vroegen zich af hoe het kwam dat zij ineens geen voldoendes meer haalde. Ze wilde ook niet praten over wat na de middelbare school te gaan doen. En een open dag van een studie bezoeken gaf strijd en ze vond alles stom of niet leuk.

Ik vroeg haar ouders of het mogelijk was dat zij de toekomst als een zwart gat ziet en er liever voor wegliep. We zijn inzicht gaan geven over het studeren, wat kom je tegen en wat is anders dan de middelbare school. Inderdaad bleek de toekomst veel stress te geven en zij wilde hier niet over nadenken en over spreken.

Marjolein was zeer koppig in de gesprekken. We hebben ervoor gekozen de gesprekskaarten van de Toolkit (Studeren & Autisme? Ga in gesprek!) te laten “rondslingeren” en zoals we verwacht hadden, pakte ze zo nu en dan een kaart om te lezen waar het over ging. Ook de andere kinderen, die al studeerden, deden dat. Soms kwam er een gesprek over aan tafel, maar Marjolein als jongste wilde niets van haar oudere zussen horen.

Wat bleek: zij liet haar vriendin de vragen stellen aan haar broer die al 2 jaar studeerde. Zo bleek zij haar zwarte gat samen met haar vriendin in te kleuren met de vragen over zaken die voor haar eng waren. Ze deed het in haar tempo en op haar manier. En op een gegeven moment kwam zij met haar mening tijdens de gesprekken aan tafel.

Blijf in contact

In de beide voorbeelden zijn we in gesprek gegaan ook al vonden de jongeren het lastig. Ik heb hen geholpen een beeld te geven van wat hen te wachten zou staan.

Het is zo belangrijk om je te realiseren dat als je geen voorstelling kan maken van nieuwe situaties het heel beangstigend kan zijn. Ondanks het feit dat de jongeren het soms moeilijk vinden om hier het gesprek over te voeren, is mijn advies “blijf in contact” “Ga het gesprek aan”.

Martine Delfos heeft eens gezegd: “omdat mensen met autisme vaak moeilijkheden ondervinden met de communicatie, vergeten wij hen soms vragen te stellen en door te vragen. Echter de echte antwoorden kunnen we alleen van hen krijgen!

Tips voor ouders en docenten

Neem de tijd om door te vragen. Geef iemand de tijd en bedenk wat kan helpen. Soms liggen de antwoorden in de ongewone oplossingen. Blijf nieuwsgierig,  laat je verrassen en denk mee.

Tips voor (aankomende) studenten

Ook al kan je niet heel specifiek benoemen wat je stress geeft of waar een onverklaarbare moeheid vandaan komt. Benoem gewoon dat je stress ervaart. Alleen het benoemen geeft de mensen in je omgeving het signaal dat je op een of andere manier ondersteuning wilt hebben. Dan kunnen de mensen met jou meedenken.

*De namen van de genoemde studenten zijn niet hun werkelijke namen.

Stress, wat doet het met ons brein?

stress & autisme

Stress, wat doet het met ons brein?

Stress kennen we allemaal. En iedereen ervaart stress situaties anders. Wat voor de een stress oplevert, kan voor een ander een heel gewone situatie zijn. Maar weet je ook dat stress ons brein kan verkleinen?

Mensen met autisme ervaren in het dagelijks leven veel stress en sommigen hebben daardoor ook angsten ontwikkeld.

Wat zijn stressvolle zaken voor mensen met autisme?

Stress, wat doet het met ons brein? Tips voor docenten

stress

Tips voor docenten om stress te helpen reduceren

Als je langdurig stress ervaart maakt je lichaam het stresshormoon cortisol aan. Dit kost enorm veel energie. Daardoor zijn mensen die veel stress ervaren vaak moe en hebben ze nergens meer zin meer in.

Je begrijpt dat een student met autisme veel stress momenten mee maakt en welke invloed dat kan hebben op zijn of haar studiesuccessen. Door duidelijk te zijn of duidelijkheid te scheppen, kun je veel bijdragen aan stress reductie voor de student/leerling met autisme.

Ben je iemand die volgens een zelfde structuur de lessen opbouwt?

Tips

  • Leg je structuur uit en vertel wat je van de student/leerling verwacht.
  • Houd je aan de regels die je met de groep/klas hebt afgesproken.

Of ben je iemand die vooral veel interactie met de groep uitlokt?

Interactie is altijd leuk. Weet dat het voor studenten/leerlingen met autisme heel veel verwarring kan geven. Het overzicht van hoofd- en bijzaken gaat dan snel verloren. De informatieverwerking van iemand met autisme gaat anders en heeft in de regel meer tijd nodig.

Tips

  • Als je van iedere aanwezige input verlangt, creëer dan tijd zodat de student/leerling met autisme ook de ruimte krijgt om zijn/haar inbreng te formuleren.
  • Geef de studenten/leerlingen met autisme vooraf de casussen die je wilt bespreken.
  • Wil je groepsopdrachten in de les laten doen, kan het erg behulpzaam zijn voor de student als hij/zij de opdracht en het doel van te voren krijgt.

Of ben je iemand die improviseert tijdens de lessen en inspeelt op de actualiteiten?

Elke keer weer spannend waar het over zal gaan en hoe de les gaat verlopen. Voor studenten/leerlingen met autisme zijn de verbanden die anderen zien niet altijd helder. Zo kan iemand met autisme de actualiteit als een heel ander domein zien dan de lesstof. Voor hem/haar zijn het bijvoorbeeld 2 verschillende werelden.

Tips

  • Benoem tijdens je les zo nu en dan de rode draad van je verhaal zodat iedereen weer kan aanhaken en de essentie duidelijk voor ogen heeft.
  • Geef aan het einde van je les duidelijk aan welke literatuur voor de les van belang is.

Bedenk hoe minder stress de student ervaart, des te groter de kans op studiesuccessen.

Stress, wat doet het met ons brein? Tips voor studenten

stress

Tips voor studenten om stress te managen.

Stress wat doet het met ons brein? Weet je dat je hersenen zo’n 20% van je energie gebruiken om te functioneren. Ik hoor je al denken, dat is veel. Daarom is het zo belangrijk dat je goed voor jezelf  zorgt om onnodig energieverlies tegen te gaan.

Hier een aantal tips om goed met stress om te gaan.

Annelies van der Spek heeft het boek geschreven Mindfulness bij volwassenen met autisme. Een helder geschreven boek met praktische oefeningen. Een echte aanrader. Vraag een van je familieleden of huisgenoten om mee te doen. Ook voor mensen zonder autisme erg zinvol. 

  • Bewegen heeft ook een positieve invloed op de hersenfuncties. Als je gaat studeren blijf dan ook sporten en bewegen. Zorg dat je voldoende ontspanning inplant in je rooster. Dat is even belangrijk als schoolzaken inplannen!
  • Als je geen sporter bent, ga per dag een stuk lopen of fietsen. Als je al dagelijks naar je school/universiteit loopt of fiets heb je al goed wat beweging.
  • Zorg dat je voldoende slaapt.

Als jij zelf nog tips hebt om stress te reduceren, geef het door in het veld hieronder. Het is fijn als we van elkaar horen wat werkt.

We willen het graag goed doen!

We willen het graag goed doen!

Het studiejaar is al weer een maand aan de gang. Hopelijk hebben we al een beetje een nieuw ritme ontwikkeld. Het is nu de tijd waarin alle kennismakingsgesprekken en mentor gesprekken gestart zijn. Momenten om elkaar beter te leren kennen en ontbrekende informatie te vragen. We willen het graag goed doen!

Soms zo lastig

Deze gesprekken zijn voor studenten/leerlingen met autisme en ook voor de docenten erg intensief.