stress Archives - Schakel om
Tag Archives for " stress "

Iedereen is moe

stapel boeken en kop koffie, blog iedereen is moe

Iedereen is moe.

Iedereen is moe, merk ik ook dit jaar weer op, studenten en docenten.. Normaal gesproken is deze periode van het jaar sowieso rommelig. Veel studenten met autisme hebben last van al die vrije dagen. Pasen, Koningsdag, Hemelvaart en Pinksteren gooien de dagelijkse structuur behoorlijk omver. Het kost hun erg veel energie om steeds weer op te starten.

Nu was de structuur al goed verstoord door de intelligente lockdown. Dit betekende al het onderwijs online. Bij sommige onderwijsinstellingen verliep de omschakeling soepel. Bij andere erg rommelig.

Vooral de aanloop naar de tentamens verliep chaotisch met elke keer andere instructies over de tentamens. Die onduidelijkheid heeft veel stress gegeven vooral bij mijn studenten met autisme.

Voor veel studenten met autisme was het wegvallen van het reizen een enorm pluspunt. Het reizen met openbaar vervoer vraagt veel energie. (zie reizen en de impact op studeren).Het bekijken van colleges in eigen tempo (als ze van te voren waren opgenomen) was erg fijn.

Studie is studie, thuis is thuis

Tegelijkertijd bleek het voor veel studenten een enorme uitdaging te zijn om zelf structuur aan te brengen in hun dagen. Een goed dag- en nachtritme en een goed studieritme aan te houden bleek niet voor iedereen vanzelfsprekend. Na een aantal weken hadden velen een structuur gevonden en de discipline om thuis te studeren. Terwijl de meesten voorheen elders studeerden en zeker niet thuis. Het vergde energie en doorzettingsvermogen.

Gewacht op duidelijkheid

30880974_m-1.jpg FRUSTRATIE, blog iedereen is moeDe afgelopen weken hebben zij veel gewacht op duidelijkheid, gewacht op goede instructies voor groepswerk, gewacht op duidelijke communicatie, meerdere en verschillende instructies ontvangen hoe een tentamen zou verlopen. Soms 2,5 weken gewacht op antwoord op hun vragen aan mentoren, decanen of studieadviseurs (deze voorbeelden komen uit de ervaringen van mijn studenten). Hierdoor veel frustratie en stress.

Geen fysieke colleges meer

Het studieritme aanhouden werd steeds lastiger met al die extra vrije dagen. Toen op een zeker moment het ook duidelijk werd dat er dit studiejaar geen fysieke colleges meer komen, zakte de moed bij veel studenten in de schoenen.

Nu is ook bekend dat veel studies in het nieuwe collegejaar online verder gaan. Een aantal studenten waren na deze bekendmaking niet meer gemotiveerd en hadden moeite om door te gaan. Aan het begin van de lockdown heeft een aantal studenten even gedacht:” ik stop er dit jaar mee. Ik heb genoeg van al dat ‘gedoe’ en ga volgend jaar gewoon weer van start”. Maar ja, volgend jaar gaat door op de zelfde manier door dus de teleurstelling is groot.

Krachtsinspanning

Zij hebben hun uiterste best gedaan om zich aan te passen aan de nieuwe situatie. Sommigen hadden een aantal weken nodig om weer in het ritme te komen. Ze zijn nu moe van het ‘veranderen’ en het vooruitzicht zo verder te moeten gaan volgend jaar met hun studie helpt niet enthousiast de studie activiteiten voort te zetten. Het vergt krachtsinspanning.

Docenten zijn ook moe

We begrijpen dat de hogescholen en universiteiten er van alles aan doen om het onderwijs op de een op andere manier voort te zetten. Het vraagt van de docenten een enorme inspanning. Dat niet alles meteen goed verloopt, daar heeft iedereen begrip voor.

De docenten zijn ook moe, heel begrijpelijk. En de klus is nog niet geklaard. Ze moeten nu ook een verandering aanbrengen in het onderwijsmateriaal van het eerste semester van studiejaar 2020-2021. De studenten moeten wat langer wachten op antwoord op hun vragen en op duidelijkheid over de tentamens. Soms vraagt de docent wat meer geduld en begrip van de student omdat het een bijzondere tijd is. Ook hier willen ze aan meewerken.

Begrip voor stress

Nu wil ik begrip vragen voor de studenten met autisme. Voor de meesten geeft onduidelijkheid veel stress. Stress werkt door op alle terreinen. Dus deze studiestress heeft ook invloed op privézaken. Sommige studenten hebben bij aanvang van de studie aangegeven dat zij autisme hebben. Zij hebben in het gesprek met decanen, studieadviseurs en mentoren aangegeven dat regelmatig gesprekken met hen zeer behulpzaam is om stress te voorkomen. Met deze gesprekken weten ze dat ze een vangnet hebben. Dat zij er niet alleen voor staan.

Laten we het anders doen

Ik vraag de decanen en studieadviseurs of zij extra aandacht aan deze groep studenten willen geven in deze tijd. Normaal gesproken wordt verwacht dat de student ZELF initiatief neemt om contact op te nemen met de decanen, studieadviseurs en mentoren. Nu alles ‘anders’ is, we spreken ten slotte ook over het ‘nieuwe normaal’, laten we dan nu ook de regels ‘ANDERS’ oppakken. Het zou fijn zijn als de decanen, studieadviseurs en mentoren ZELF contact opnemen met deze groep studenten. Voor veel van deze studenten is het lastig om ‘hulp te vragen’ ( zie help hulp vragen) of te spreken over dingen die je niet goed afgaan. Wat fijn is het dan als iemand je tegemoet komt.

Impact

Ook de stage- en afstudeerbegeleiders roep ik op om deze groep studenten extra te steunen en te benaderen. Realiseer je dat voor sommigen de lockdown een grote impact heeft. Denk eens aan stages en afstuderen. Niet alle stages konden doorgaan, veel zijn afgebroken. Of afstudeeropdrachten die niet gestart konden worden en waardoor een behoorlijke studievertraging is opgelopen met alle gevolgen van dien. Het blijkt dat de bedrijven nu nog niet kunnen nadenken over stagiaires voor aankomende september. Ik hoef niet uit te leggen hoeveel stress dit geeft, dit begrijpt iedereen, of niet?

Bedanken

De decanen, studieadviseurs en mentoren die ZELF de contacten met deze groep studenten onderhouden wil ik bedanken. Het gevoel er niet alleen voor te staan, houdt deze studenten op de been. Als je bij aanvang van je studie te horen hebt gekregen dat deze mensen je contactpersonen zijn, is het geweldig om te ervaren dat ze er echt voor je zijn en dat je gesteund wordt. Ik zie de impact op mijn studenten waar dat gebeurt.

Echt, aandacht werkt!

Virtuele Vrijdag Borrel, wat wordt er van je verwacht?

Virtuele Vrijdag Borrel

Virtuele Vrijdag Borrel, wat wordt er van je verwacht?

Een week geleden heb ik een oud-student gesproken die inmiddels een aantal jaar werkzaam is in een groot IT-bedrijf. Voor het blog noem ik hem Geert (is niet zijn werkelijke naam). Ik vroeg hem hoe hij deze tijd van thuiswerken ervaart. Hoe hij zijn dagen vorm geeft. De komende tijd zal ik meer van zijn ervaringen delen. Vandaag gaat het over de aankondiging van de Virtuele Vrijdag Borrel.

Autisme vriendelijk en duidelijk

Geert vindt het thuiswerken op een bepaalde manier wel prettig. Afstand houden, geen lichamelijk contact, het vermijden van sociale gebeurtenissen en rust op straat. De boodschap is duidelijk “Blijf thuis”. Op een bepaalde manier ervaart hij het als autisme vriendelijk. Het digitaal communiceren verliep ook goed. Maar…. , zoals hij zei, is dit niet optimaal om dit lange tijd te doen. Ik mis wel het echte contact met mijn collega’s.

Behoefte aan contact

Het is een misvatting dat mensen met autisme geen behoefte hebben aan contact. Ze willen wel graag een onderdeel van een afdeling zijn, vrienden hebben, erbij horen. Die behoefte verschilt qua intensiteit van persoon tot persoon, net zoals het verschilt bij mensen zonder autisme.

Het aangaan van de contacten of het contact onderhouden is voor veel personen met autisme lastig. Sommigen weten niet goed hoe je de communicatie start bij een sociale gebeurtenis. En het niet weten, zich ongemakkelijk voelen in dit soort situaties maakt dat zij deze sociale bijeenkomsten liever mijden. Terwijl de wens van erbij horen nog steeds aanwezig is. Het kan dus erg gecompliceerd zijn.

Virtuele Vrijdag Borrel, wat wordt er van je verwacht? -> STRESS

Vorige week was er een stress moment bij Geert. De leidinggevende had het volgende idee gelanceerd om de band met het team te verstevigen: een Virtuele Vrijdag Borrel met de collega’s en een pub quiz!Virtuele Vrijdag Borrel

Daar begon de stress bij Geert op te lopen. Zijn gedachten gingen razend snel:

  • Is het verplicht (normaal werk ik niet op vrijdag)?
  • En als ik wel meedoe, moet ik dan iets te drinken bij me hebben?
  • Wat wordt er van me verwacht als ik er aan deelneem?
  • Moet ik iets vertellen?
  • Wat zullen ze zeggen als ik er niet aan deelneem?
  • Pub quiz, wat is dat? Moet ik me hierop voorbereiden? Is het verplicht om mee te doen (ik houd niet van spelletjes)?

Wat zou je doen als het wel op jouw werkdag is

Hoe langer we hierover spraken, des te meer vragen er kwamen. We hebben gesproken over ‘wat zou je doen als het wel op een werkdag van jou zou plaatsvinden’? Dan was het voor Geert makkelijker om er aan deel te nemen. Het hoort dan bij het werk. Geert gaf aan dat hij het ook wel leuk zou vinden om van een paar collega’s te horen hoe zij nu hun werk indelen. Bovendien was hij ook bang dat hij iets belangrijks zou missen als hij er niet aan deelneemt, bijvoorbeeld een belangrijke boodschap van zijn leidinggevende.

Bespreken

We hebben een uitgebreid gesprek gevoerd over de Virtuele Vrijdag Borrel. Ik heb hem geadviseerd zijn vragen te bespreken met een collega. Hij heeft tenslotte zijn leidinggevende een mail gestuurd waarin hij zijn gedachten heeft toegelicht. Hij heeft hem gevraagd of hij hem antwoorden op zijn vragen wilde sturen zodat hij wist wat hij kon verwachten zodat hij dan een beslissing kan nemen.

Geert heeft inderdaad op al zijn vragen een antwoord gekregen per mail. Zijn leidinggevende heeft hem later nog gebeld om te zeggen dat het goed is dat hij heeft aangegeven dat dit in eerste instantie stress gaf, daar had hij nog nooit over nagedacht.

Op deze manier hebben Geert en zijn leidinggevende elkaar weer beter leren kennen. Geert heeft aan de Virtuele Vrijdag Borrel meegedaan en meteen gezegd dat hij dat niet steeds gaat doen op zijn vrije dag.

Tips voor collega’s met autisme:

Schrijf al je gedachten op die door dit soort voorstellen bij je opkomen. Verwoord het in een mail naar of bespreek het met een collega of je leidinggevende. Neem pas een besluit als je antwoorden hebt op je vragen. Vraag om duidelijkheid.

Tips voor collega’s zonder autisme

Indien er creatieve ideeën zijn om elkaar virtueel te ontmoeten, informeer jouw collega’s met autisme wat de bedoeling is, wat er van hen verwacht wordt. Geef extra duidelijkheid. Wat voor jou vanzelfsprekend of leuk is, wil niet zeggen dat een ander dat ook zo ervaart.

Ook op het moment van samenkomen, kan een extra berichtje behulpzaam zijn om iemand eraan te herinneren of te helpen toch deel te nemen. Want realiseer je: het moment zelf kan als spannend ervaren worden. En dan is het fijn als je een steuntje in de rug krijgt.

Buddy

Misschien is een vaste collega ‘ buddy’ voor dit soort zaken wel heel prettig. Zo weet de collega met autisme bij wie hij direct terecht kan met zijn vragen. Je leert elkaar ook goed kennen en dan kan je ook goed helpen. Dat scheelt weer een hoop stress en dat komt iedereen ten goede!

Lees ook het blog Stress wat doet het met ons brein

 

Is een nieuwjaarsborrel wel zo’n feest?

nieuwjaarsborrel

De komende dagen organiseren veel bedrijven een nieuwjaarsborrel. Voor veel mensen een leuke onderbreking van het werk waarbij collega’s weer eens informeel met elkaar kunnen bijpraten onder het genot van een hapje en een drankje. Is een nieuwjaarsborrel wel zo’n feest?

Is een nieuwjaarsborrel wel zo’n feest?

Toch zijn er mensen die hier enorm tegenop zien en ervaart niet iedereen dit als een leuke bijeenkomst. Voor werknemers met autisme kan dit veel stress geven. Sowieso is de decembermaand vaak een maand waarin de ritmes en regelmaat verstoord worden en door mensen met autisme als een lastige maand wordt ervaren. Het is niet alleen dat de feestdagen het ritme verstoren maar er wordt in deze maand ook een groot beroep gedaan op de sociale skills; familiediners, kerst- en nieuwjaarsborrels. Het kost sommige mensen enorm veel energie en stress om deze dagen door te komen.

Prikkels en ‘onzin gesprekken’

Erik* zag enorm op tegen de feestdagen. Hij komt uit een grote familie en hij vindt deze dagen erg druk en vermoeiend. Hij is gevoelig voor visuele prikkels en geluid. Je kan je voorstellen dat alleen de kerstverlichting in de kerstboom voor hem al intens kan zijn. Een familliediner met veel mensen geeft veel lawaai (denk aan praten maar ook het geluid van bestek op borden) en is erg vermoeiend.

Op het werk had de afdeling een kerstborrel georganiseerd. Erik wilde er wel naar toe gaan maar zag enorm op tegen de ‘onzin’ gesprekken. De gesprekken die de Engelsen ‘small talk’ noemen of op zijn Nederlands ‘praten over koetjes en kalfjes’.

We hebben er samen over gehad wat je op zo’n borrel kan verwachten, waar over gesproken kan worden of wat men aan hem zou kunnen vragen.

onzin gesprekken

Naar mate de datum dichterbij kwam, kreeg Erik hier steeds meer stress van maar was nog steeds van plan te gaan. Hij is inderdaad gegaan en na drie kwartier heeft hij besloten dat het genoeg was en is hij naar huis gegaan. Hij was enorm trots dat hij er wel naar toe was gegaan.

Nieuwjaarsborrel

Nu is er komende week ook nog een Nieuwjaarsborrel voor het hele bedrijf. De stress was er weer. We hebben hier uitvoerig over gesproken. Is het noodzakelijk om hier naar toe te gaan? Nee dat is er niet maar Erik wil niet bot overkomen en wil het graag goed doen. Maar hoeveel geweld moet je je zelf aan doen om ook hier weer aanwezig te zijn? Hoeveel stress geeft dit en hoe lang moet je er weer van bijkomen?

Het vooruitzicht van handen schudden en weer van die onzinnige gesprekjes te moeten voeren of te moeten beginnen, zag hij echt niet zitten.

Vooral blijven nadenken hoelang iemand hiervan moet bijkomen is belangrijk, wat is de impact en hoe lang heb je er nog last van. Dit laatste wordt nogal eens vergeten bij het nemen van dit soort beslissingen.

Oplossing

De volgende oplossing is bedacht: hij heeft zijn directe collega’s de volgende mail gestuurd

Beste collega’s

Ik ga niet naar de nieuwjaarsborrel omdat ik niet van dit soort gelegenheden houd. Het is voor mij lastig om met zoveel mensen te praten en handen te geven. Daarom stuur ik jullie via deze mail de beste wensen voor het nieuwe jaar.

Wat een goede beslissing. De stress werd minder op het moment dat de mail verstuurd was. Hij is nog naar zijn leidinggevende gegaan om het toe te lichten. Op de afdeling weet men dat Erik autisme heeft want daar is hij erg open over. Deze man gaf hem groot gelijk en dat was een hele opluchting voor Erik.

Ook hier teambuilding

Herken je deze situaties?

Heb je collega’s met autisme en weet jij hoe zij deze sociale gebeurtenissen (verjaardagen, jubilea, borrels) beleven?

Ga hier eens over in gesprek. Iedereen is anders en beleeft zulke evenementen anders. Is een nieuwjaarsborrel wel zo’n feest? Wat vind jij er zelf van? Er zullen mensen zijn die absoluut niet naar dit soort gelegenheden willen gaan omdat het te veel stress geeft. Bespreek het, geef de ruimte en toon begrip.

Er zullen ook mensen zijn die best willen komen maar vinden zij het lastig om zelf die stap te maken of om alleen binnen te komen. Ga het gesprek aan want dan kom je er achter wat iemand wil en wat iemand nodig heeft om mee te doen. Licht de mensen van de afdeling in zodat er rekening gehouden kan worden met elkaar. Dat is ook teambuilding!

*Erik is niet de echte naam van de persoon.

Hoe belangrijk is een werkplek?

Hoe belangrijk is een werkplek

Laatst hoorde ik iemand zeggen: ”Het maakt me niet uit waar ik ben of waar ik zit als ik mijn laptop heb met wifi dan kan ik overal werken”. Is dat zo? Hoe belangrijk is een werkplek? Kan je overal werken? Dat we overal werken, in een café, in de trein, in een vliegtuig wil niet zeggen dat we dan even efficiënt en effectief zijn als wanneer we werken in een rustige ruimte.

Een goede inwerkperiode geeft minder stress

een goede inwerkperiode geeft minder stress

Alex* heeft sinds september een nieuwe baan. We hebben veel gesprekken gevoerd over ‘Ga je wel of niet vertellen dat je autisme hebt’. Je gunt iedereen een goede inwerkperiode want dat geeft minder stress en een goede basis. Voor mensen met autisme van onschatbare waarde en bepalend voor de motivatie en kwaliteit van het werk.

Je kan je voorstellen dat het elke keer weer een gegeven is om te overwegen. De angst dat je dan anders tegemoet getreden wordt of behandeld wordt is een terechte angst. Iedereen wil aangenomen worden om zijn/haar kwaliteiten en niet afgerekend worden op een diagnose en vermoedens van zaken die misschien niet zo vlot verlopen.

De invloed van woorden is enorm groot!

invloed van woorden

Weet je dat mensen met autisme zaken letterlijk kunnen nemen en daardoor de betekenis van de boodschap misschien niet helemaal begrijpen? Dit komt zowel schriftelijk als mondeling voor. Ook bij mensen met autisme die zeer taalvaardig zijn.

Ik kom regelmatig studenten tegen die zeer taalvaardig zijn, soms zeer moeilijk taalgebruik hanteren, soms meer geschreven taal spreken. Het gebeurt dan nogal eens dat er woorden gebruikt worden die niet helemaal duidelijk zijn voor de persoon zelf en de woorden daardoor in een verkeerde context gebruikt worden. Soms blijkt dat mensen een betekenis hebben voor een woord wat in meerdere contexten een iets andere nuance hebben dan de oorspronkelijke betekenis. De invloed van woorden kan erg groot zijn.

Mirjam* was bezig met haar afstudeeropdracht en wachtte op de datum van haar afstudeerzitting. Tijdens een afstudeerzitting legt de student uit wat zij heeft gedaan, wat haar keuzes zijn geweest, waar zij de keuzes op heeft gebaseerd en toont aan dat zij gedurende de afstudeeropdracht een aantal competenties heeft vergroot.

Een student wordt pas uitgenodigd als het ingeleverde afstudeerverslag voldoende is om deze presentatie te geven  en het gesprek aan te gaan. Tijdens een afstudeerzitting zijn de begeleiders van de hogeschool en het bedrijf aanwezig en nog een persoon (docent of iemand uit het werkveld). Zij gaan het gesprek aan met de student en geven de beoordeling.

De voorbereiding

Bij Mirjam was er behoorlijk veel stress omtrent de afstudeerzitting. Ze had zich goed voorbereid en had alle items voor een goede presentatie verwerkt. We hebben gesproken over de invulling van zo’n afstudeerzitting, wat zij kon verwachten en wat er van haar werd verwacht.

We hebben gekeken welke mogelijke vragen die zij zou kunnen verwachten en ook daar heeft zij zich goed voorbereid met mogelijke antwoorden. Kortom de ideale student. Ik heb haar uitgelegd dat zij het gesprek tijdens de afstudeerzitting kan zien als een collegiaal overleg. Als ze haar cijfer voor haar afstuderen binnen heeft, is ze afgestudeerd en dus een collega van de docenten.

Van docenten wordt verwacht dat zij vragen stellen over de oplossingen van de studenten tijdens hun afstudeeropdrachten. Wat waren jouw ideeën, jouw beslissingen en hoe interessant is het om het te mogen uitleggen. Wetend dat voor een probleem meerdere oplossingen te bedenken zijn.

Stress

Door de gesprekken en de voorbereiding werd haar stress wel minder maar was nog steeds erg aanwezig. Ze ging er goed voorbereid naar toe en heeft een geweldige presentatie gegeven. Ze is geslaagd met een geweldig mooi cijfer.

Maar toch

Toch liet het me niet los waar die stress vandaan kwam. Zij heeft doorgaans geen stress om een presentatie te geven. Spanning voor een examen of een presentatie is heel normaal. De spanning die nu naar voren kwam, paste niet bij het beeld wat ik van haar had. Dus ben ik het gesprek nogmaals aangegaan en wat kwam daar naar voren….

Gevangen in een woord

Het woord ‘afstudeerzitting’ had een ze heel zwaar opgevat. Het woord zitting daar zat voor haar de lading. Bij een zitting kan je veroordeeld worden (juridisch gezien). Je wordt vrijgesproken of gestraft.  Ze had in haar hoofd dat als ze gestraft zou worden zij van de opleiding gestuurd zou worden. Dat zou dan betekenen al die jaren voor niets gestudeerd te hebben en zonder diploma van de opleiding af moeten.

invloed van taal

De invloed van woorden

Mijn vermoeden dat  het woord afstudeerzitting lading had , was dus wel juist. Ik had het al vervangen door collegiaal overleg. Maar dat het geassocieerd werd met de rechtbank en straffen had ik niet vermoed. Ze zat dus letterlijk gevangen in het woord zitting.

Stress verlamt

Op dat moment kon ze dus niet meer denken aan hoe het op een hogeschool er aan toegaat, regels over toetsmomenten en herkansingen. Zelfs alle ervaringen van haar gedurende de jaren dat zij de opleiding heeft doorlopen konden haar op dat moment niet meer bereiken. Stress verlamt. Het woord zitting hing als een heel zwaar oordeel boven haar. Het was een juridische bijeenkomst waar je vrij gesproken wordt of veroordeeld en dan krijg je straf. De straf die in haar hoofd was ontstaan was niet te dragen. Dit hersenspinsel heeft veel invloed gehad op haar welzijn de laatste maanden. Het vertragen met het schrijven van het afstudeerverslag was er een van.

Tips voor ouders, begeleiders, docenten en coaches.

Vraag eens naar de betekenis die de studenten geven aan bepaalde woorden. Het is niet vanzelfsprekend dat de student met autisme de zelfde betekenis geeft als jij of als wat men in de opleiding/studie eraan geeft. De invloed van woorden kan heel ver gaan.

Lees ook het blog Stress, wat doet het met ons brein?

*Mirjam is niet de echte naam van de student

Als de toekomst een zwart gat is…

als de toekomst een zwart gat is

Mensen met autisme kunnen soms geen voorstelling maken van zaken of gebeurtenissen in de toekomst. Dit geeft soms erg veel stress. Het niet weten wat je te wachten staat of wat men van jou verwacht is alsof je naar een zwart gat kijkt. Je weet niet wat er zich in dat zwarte gat bevindt of hoe lang het duurt voordat je zicht krijgt hoe het werkt. Sommige van mijn studenten kunnen daardoor zo verlamd raken dat zij zichzelf ondermijnen als de toekomst een zwart gat is.

Gerard zag de toekomst als een zwart gat

Gerard* zit in zijn laatste jaar van de studie. Hij heeft een heel goede stage afgesloten bij een bedrijf. Docenten en opdrachtgever waren heel tevreden. Hij heeft zijn onderzoek en verslagen op hoog niveau afgeleverd. De opdrachtgever heeft het al gehad over een baan na het afstuderen.

Gerard ging zijn afstudeeropdracht doen bij de zelfde opdrachtgever. Heel bijzonder: alles wat Gerard bij zijn stage heeft aangepakt of opgepakt, bleek niet meer te doen te zijn. Het leek of alle kennis en vaardigheden verdwenen waren. De aanpak kreeg hij niet helder geformuleerd, hij trok zich terug en communiceerde niet meer binnen het bedrijf. De vrees was dat Gerard het bijltje erbij neer wilde gooien. Dit was heel vreemd en paste absoluut niet bij hem.

Na veel gesprekken kwamen we tot het inzicht dat Gerard zijn afstuderen aan het saboteren was omdat hij de toekomst als een groot zwart gat zag. Hij wist niet wat hij ermee aan moest. Hij vreesde vooral dat het leven er totaal anders uit zou zien als hij afgestudeerd zou zijn. Het uitstellen van zijn afstuderen leek veiliger dan de studie af te ronden.

Gerard vond het moeilijk om zich voor te stellen wat hij als loopbaan bij het bedrijf zou hebben en wilde dat al vastleggen tot zijn 67e jaar. We hebben dat terug gebracht tot 1 jaar. Hoe zouden zijn dagen eruit zien, zou het zo anders zijn als zijn stage periode. Wat zou het zelfde zijn? Wat van zijn kennis van de stage en afstuderen zijn heel behulpzaam. Hij kreeg steeds meer zicht en het zwarte gat werd ingekleurd met duidelijke aspecten van het werkend leven. Het feit dat hij na een jaar kan evalueren wat is leuk aan het werk en wat vind ik niet leuk, gaf hem een soort van autonomie en grip waardoor hij weer vaart achter zijn afstuderen zette.

zwart gat inkleuren

Marjolein en haar toekomst

Zo kwam ik ook in contact met een gezin waarvan de jongste dochter Marjolein* eindexamen deed. Ouders waren verbaasd en vroegen zich af hoe het kwam dat zij ineens geen voldoendes meer haalde. Ze wilde ook niet praten over wat na de middelbare school te gaan doen. En een open dag van een studie bezoeken gaf strijd en ze vond alles stom of niet leuk.

Ik vroeg haar ouders of het mogelijk was dat zij de toekomst als een zwart gat ziet en er liever voor wegliep. We zijn inzicht gaan geven over het studeren, wat kom je tegen en wat is anders dan de middelbare school. Inderdaad bleek de toekomst veel stress te geven en zij wilde hier niet over nadenken en over spreken.

Marjolein was zeer koppig in de gesprekken. We hebben ervoor gekozen de gesprekskaarten van de Toolkit (Studeren & Autisme? Ga in gesprek!) te laten “rondslingeren” en zoals we verwacht hadden, pakte ze zo nu en dan een kaart om te lezen waar het over ging. Ook de andere kinderen, die al studeerden, deden dat. Soms kwam er een gesprek over aan tafel, maar Marjolein als jongste wilde niets van haar oudere zussen horen.

Wat bleek: zij liet haar vriendin de vragen stellen aan haar broer die al 2 jaar studeerde. Zo bleek zij haar zwarte gat samen met haar vriendin in te kleuren met de vragen over zaken die voor haar eng waren. Ze deed het in haar tempo en op haar manier. En op een gegeven moment kwam zij met haar mening tijdens de gesprekken aan tafel.

Blijf in contact

In de beide voorbeelden zijn we in gesprek gegaan ook al vonden de jongeren het lastig. Ik heb hen geholpen een beeld te geven van wat hen te wachten zou staan.

Het is zo belangrijk om je te realiseren dat als je geen voorstelling kan maken van nieuwe situaties het heel beangstigend kan zijn. Ondanks het feit dat de jongeren het soms moeilijk vinden om hier het gesprek over te voeren, is mijn advies “blijf in contact” “Ga het gesprek aan”.

Martine Delfos heeft eens gezegd: “omdat mensen met autisme vaak moeilijkheden ondervinden met de communicatie, vergeten wij hen soms vragen te stellen en door te vragen. Echter de echte antwoorden kunnen we alleen van hen krijgen!

Tips voor ouders en docenten

Neem de tijd om door te vragen. Geef iemand de tijd en bedenk wat kan helpen. Soms liggen de antwoorden in de ongewone oplossingen. Blijf nieuwsgierig,  laat je verrassen en denk mee.

Tips voor (aankomende) studenten

Ook al kan je niet heel specifiek benoemen wat je stress geeft of waar een onverklaarbare moeheid vandaan komt. Benoem gewoon dat je stress ervaart. Alleen het benoemen geeft de mensen in je omgeving het signaal dat je op een of andere manier ondersteuning wilt hebben. Dan kunnen de mensen met jou meedenken.

*De namen van de genoemde studenten zijn niet hun werkelijke namen.

Stress, wat doet het met ons brein?

stress & autisme

Stress, wat doet het met ons brein?

Stress kennen we allemaal. En iedereen ervaart stress situaties anders. Wat voor de een stress oplevert, kan voor een ander een heel gewone situatie zijn. Maar weet je ook dat stress ons brein kan verkleinen?

Mensen met autisme ervaren in het dagelijks leven veel stress en sommigen hebben daardoor ook angsten ontwikkeld.

Wat zijn stressvolle zaken voor mensen met autisme?

Stress, wat doet het met ons brein? Tips voor docenten

stress

Tips voor docenten om stress te helpen reduceren

Als je langdurig stress ervaart maakt je lichaam het stresshormoon cortisol aan. Dit kost enorm veel energie. Daardoor zijn mensen die veel stress ervaren vaak moe en hebben ze nergens meer zin meer in.

Je begrijpt dat een student met autisme veel stress momenten mee maakt en welke invloed dat kan hebben op zijn of haar studiesuccessen. Door duidelijk te zijn of duidelijkheid te scheppen, kun je veel bijdragen aan stress reductie voor de student/leerling met autisme.

Ben je iemand die volgens een zelfde structuur de lessen opbouwt?

Tips

  • Leg je structuur uit en vertel wat je van de student/leerling verwacht.
  • Houd je aan de regels die je met de groep/klas hebt afgesproken.

Of ben je iemand die vooral veel interactie met de groep uitlokt?

Interactie is altijd leuk. Weet dat het voor studenten/leerlingen met autisme heel veel verwarring kan geven. Het overzicht van hoofd- en bijzaken gaat dan snel verloren. De informatieverwerking van iemand met autisme gaat anders en heeft in de regel meer tijd nodig.

Tips

  • Als je van iedere aanwezige input verlangt, creëer dan tijd zodat de student/leerling met autisme ook de ruimte krijgt om zijn/haar inbreng te formuleren.
  • Geef de studenten/leerlingen met autisme vooraf de casussen die je wilt bespreken.
  • Wil je groepsopdrachten in de les laten doen, kan het erg behulpzaam zijn voor de student als hij/zij de opdracht en het doel van te voren krijgt.

Of ben je iemand die improviseert tijdens de lessen en inspeelt op de actualiteiten?

Elke keer weer spannend waar het over zal gaan en hoe de les gaat verlopen. Voor studenten/leerlingen met autisme zijn de verbanden die anderen zien niet altijd helder. Zo kan iemand met autisme de actualiteit als een heel ander domein zien dan de lesstof. Voor hem/haar zijn het bijvoorbeeld 2 verschillende werelden.

Tips

  • Benoem tijdens je les zo nu en dan de rode draad van je verhaal zodat iedereen weer kan aanhaken en de essentie duidelijk voor ogen heeft.
  • Geef aan het einde van je les duidelijk aan welke literatuur voor de les van belang is.

Bedenk hoe minder stress de student ervaart, des te groter de kans op studiesuccessen.

Stress, wat doet het met ons brein? Tips voor studenten

stress

Tips voor studenten om stress te managen.

Stress wat doet het met ons brein? Weet je dat je hersenen zo’n 20% van je energie gebruiken om te functioneren. Ik hoor je al denken, dat is veel. Daarom is het zo belangrijk dat je goed voor jezelf  zorgt om onnodig energieverlies tegen te gaan.

Hier een aantal tips om goed met stress om te gaan.

Annelies van der Spek heeft het boek geschreven Mindfulness bij volwassenen met autisme. Een helder geschreven boek met praktische oefeningen. Een echte aanrader. Vraag een van je familieleden of huisgenoten om mee te doen. Ook voor mensen zonder autisme erg zinvol. 

  • Bewegen heeft ook een positieve invloed op de hersenfuncties. Als je gaat studeren blijf dan ook sporten en bewegen. Zorg dat je voldoende ontspanning inplant in je rooster. Dat is even belangrijk als schoolzaken inplannen!
  • Als je geen sporter bent, ga per dag een stuk lopen of fietsen. Als je al dagelijks naar je school/universiteit loopt of fiets heb je al goed wat beweging.
  • Zorg dat je voldoende slaapt.

Als jij zelf nog tips hebt om stress te reduceren, geef het door in het veld hieronder. Het is fijn als we van elkaar horen wat werkt.