blog Archives - Schakel om
Category Archives for "blog"

Studeren, een nieuwe mijlpaal

studeren, een nieuwe mijlpaal

Studeren, een nieuwe mijlpaal voor jongeren met autisme en hun ouders

De eindexamens beginnen eerdaags. En voor die tijd hebben de leerlingen die willen studeren zich ingeschreven voor een studie want dat moet voor 1 mei gebeuren voor HBO en WO. Als die klus geklaard is, studie/opleiding uitzoeken en uitzoeken waar je dat kan volgen, gaat de focus weer naar het eindexamen.

Het laatste jaar op de middelbare school is een boeiend jaar. Hoe gaat jouw zoon of dochter daarmee om? Wat gebeurt er in de ontwikkeling van je kind? Nieuwsgierig naar de nieuwe fase of juist angstig voor al het onbekende?

Mijlpaal voor student en ouders

Het is weer zo’n mijlpaal in het leven van jou en je kind. Hoe zal het gaan? Hoe gaat hij/zij reageren op de nieuwe omgeving? Wat als het even niet lekker loopt, bij wie kan jouw zoon of dochter terecht? Wat kan ik nog wel doen en wat niet als ouder? Daar waar jij als ouder nog kon bijspringen of meedenken met de docenten van de middelbare school, lijkt het nu onmogelijk om te ondersteunen.

Niets is minder waar. Als ouder kun je veel voor je kind betekenen tijdens zijn/haar studie. Je bent alleen niet meer het aanspreekpunt voor de studie, dat is nu de student zelf. Dat is natuurlijk wel wennen als je voorheen van alles geregeld en overlegd hebt. Nu ligt het niet meer in jouw invloedssfeer.

Team

Het is heel belangrijk om te zorgen dat je als team (jij en je kind) gaat opereren. Op de achtergrond kan je van onschatbare waarde zijn om je zoon/dochter naar meer zelfstandigheid en zelfredzaamheid te brengen. Als je tijdens de middelbare school ondersteuning hebt gegeven dan heeft jouw kind dat zeker ook nodig als hij/zij gaat studeren. Het enige verschil is dat de communicatie nu via jouw kind gaat en dat jij dat niet meer zelf kunt regelen.

Hierboven noemde ik het woord team. Ja dat vind ik belangrijk. Ik ontmoet veel jongeren die denken met hun middelbareschooldiploma op zak geen hulp meer nodig te hebben. Het diploma geeft aan dat men op bepaald niveau kennis eigen kan maken. Studeren is meer dan alleen een cognitieve actie. Juist alles wat er omheen moet gebeuren, al die processen, die maken het soms zo lastig.

Teamwerk

Als je er teamwerk van maakt, blijkt dat studenten het nog steeds prettig vinden om zaken samen met hun ouders uit te zoeken of uit te werken. Als een student zijn ouders als ‘controleur of politieagent’ zien, merk ik dat de student minder met zijn/haar ouders deelt, geen vragen stelt. Ouders zijn dan niet meer op de hoogte en soms komt men er (te) laat er achter als het niet goed gaat.

Als team ga je samen de nieuwe fase in, een fase van ontdekken en van elkaar naar een hoger plan brengen. De jongere groeit naar volwassenheid. De ouder krijgt naast de rol van verzorger (die steeds kleiner wordt) ook de rol van coach. En dat is wennen.

Losser laten

Het is natuurlijk prijzenswaardig van de ouders die hun kind op zijn/haar verzoek ‘loslaten’ om zo de ontwikkeling van hun kind te ondersteunen. Ik raad aan om ‘losser te laten’ en duidelijke afspraken te maken over de zaken waar je geen bemoeienis meer doet en met wat nog wel.

Onthoud: wat tijdens de middelbare school nodig was om te kunnen leren, is zeker nog nodig tijdens het eerste jaar van de studie. Zorg dat je het behoudt. Misschien is een andere vorm hiervoor nodig omdat je zoon/dochter zich volwassener voelt, wees hierin creatief .

Eerste jaar voelt als examenjaar

Onthoud dat het eerste jaar zwaar is, buiten het feit dat alles nieuw is (vakken, mensen, processen, roosters, reizen) ligt er ook de druk van de BSA (bindend studie advies). BSA geeft aan het aantal verplichte studiepunten dat een eerstejaarsstudent moeten hebben behaald om te mogen doorgaan met de studie. Het eerste jaar voelt alsof het een examenjaar is.

Tip voor ondersteuning

studeren een nieuwe mijlpaal

Als ouder kun je blijven ondersteunen

Tijdens de studie kun je als ouder veel betekenen bijvoorbeeld in het aanleren van de mails lezen en beantwoorden, de mededelingen lezen die via de digitale leeromgeving worden gepost.

Misschien heb je voorheen de mails van je zoon/dochter ‘doorgelinkt’ naar je eigen mailaccount zodat je goed op de hoogte was en je kind tijdig de informatie kon geven. Als je kind studeert is dat niet meer mogelijk.

Behulpzaam

Het is goed dat jouw zoon/dochter het informatie lezen (mails en mededelingen) leert en in zijn/haar systeem gaat krijgen. Pak dit samen op en leer welke acties de mails van hem/haar verwacht worden. Laat jouw zoon/dochter ook zelf die acties ondernemen met jouw ondersteuning. Dit is zo behulpzaam:

  1. jouw kind is op de hoogte van alle informatie en kan tijdig actie ondernemen. Belangrijke informatie wordt niet gemist.
  2. jij blijft zo ook op de hoogte en krijgt inzicht in de structuren van de studie, je loopt niet achter de feiten aan.
  3. jouw zoon/dochter wordt hier zelfstandig in en dat is behulpzaam tijdens stage en werk. Je kind blijft niet afhankelijk van jou.
  4. de ontwikkeling van je kind blijft doorgaan op gebied van informatieverwerking (ontvangen en geven) ook al zal het altijd een aandachtspunt blijven.
  5. door de informatie samen te lezen, kun je ook tijdig ondersteuning geven indien nodig door bijvoorbeeld uitleg te geven en zaken te verduidelijken. De student duikt niet weg omdat hij/zij de informatie niet begrijpt en geen vragen stelt.

Lees ook blog “Als je kind gaat studeren, wat wordt jouw rol als ouder?”

Wil je meer weten

Zou je als ouder nog meer willen weten wat je kunt doen om jouw zoon of dochter te kunnen ondersteunen tijdens de studie?  Wil je meer weten over het studeren in combinatie met autisme? Kom dan naar de training voor ouders: ‘Hoe blijf ik (er)bij? Bekijk de vroegboek aanbieding.

Meer informatie vind je op Hoe blijf ik (er)bij?  

Wil jij je zoon of dochter al vroegtijdig voorbereiden op studeren? Dat kan!

Download gratis de 7 Tips voor ouders en lees wat je kan oppakken.Studeren & Autisme, Tips voor ouders

Studeren & Autisme

Het examenjaar betekent ook je voorbereiden op de volgende fase na de middelbare school. Wat ga je doen als je geslaagd bent? Studeren, werken of een tussenjaar. Veel leerlingen vinden het lastig om hun keuze te maken, zo ook leerlingen met autisme. Een jaar van dubbel stress: eindexamen en kiezen wat daarna? Studeren & Autisme gaat dat samen? Deze vraag wordt mij nog al eens gesteld door ouders met kinderen met autisme. Jazeker, dit kan goed samen gaan. De ouders baseren deze vraag op de ervaringen die hun kind heeft met het voltooien van de middelbare school. Het proces is niet altijd makkelijk en vlekkeloos verlopen.

Natuurlijk zijn er ook jongeren met autisme en ouders die het vanzelfsprekend vinden dat er gestudeerd wordt en op basis van de goede cijfers geen problemen verwachten.

Beide groepen mensen adviseer ik een uitgebreide voorbereiding te maken van het traject welke studie, maar vooral waar te gaan studeren. Het is belangrijk dat de onderwijsinstelling (universiteit of hogeschool) goed aansluit bij de behoefte van de aankomende student.

Hoe komt het dan dat het in het eerste jaar toch zo vaak fout gaat: studenten stoppen of ze halen niet alle studiepunten terwijl op de middelbare school de voldoendes gewoon gehaald werden.

Energie managen is moeilijker dan het lijkt!

energie managen

Energie managen hoe doe jij dat? Of moet ik vragen doe jij dat? Sta je er bij stil dat het soms beter is om je activiteiten te spreiden? Energie managen is moeilijker dan het lijkt!

Vaak houden we alleen de tijd, de deadlines in de gaten. Achteraf zeggen wel eens “ik had eerder moeten beginnen of de volgende keer pak ik het anders aan”.

Ons lijf geeft meestal signalen als het beter is om gas terug te nemen. Fysieke ongemakken, emotionele signalen, stress of slecht slapen.

Herkennen en erkennen

Als je de signalen niet herkent en erkent ga je over (fysieke en emotionele) grenzen. Mijn studenten met autisme herkennen niet altijd de signalen. Zij gaan dan nog meer hun best doen om het voor elkaar te krijgen.

Eens vroeg ik aan Gert* wat hij doet als hij overprikkeld raakt door geluid. Zijn antwoord: “ik ga nog meer mijn best doen om mijn klus voor elkaar te krijgen”. We zijn samen op onderzoek gegaan wanneer hij overprikkeld raakt. We hebben de trigger gevonden. In plaats van nu nog harder te proberen te werken, zorgt hij eerst voor zichzelf om een rustiger hoofd te krijgen om dan vervolgens weer door te gaan.

Zo ging het ook bij Annemiek*.  Zij was vooral bezig met het bewijzen dat zij heel veel dingen gewoon kan. En ja zij kan heel veel qua werk en sociale activiteiten. Het breekt haar telkens op als zij alles op een dag of in een weekend wil doen.

Zorgen voor jezelf

Het managen van je energie. Het lijkt allemaal zo eenvoudig maar dat is het niet. Niet voor mensen met en niet voor mensen zonder autisme. Het is een vaardigheid die we moeten leren, en als een belangrijk onderdeel opnemen in ons dagelijks bestaan: zorgen voor jezelf.

Veel van mijn studenten hebben zich nog niet verdiept in wat  hun energie kost en wat hun energie geeft. Beide zaken zijn belangrijk om kennis van te nemen.

Marc* heeft met zijn huisgenoten afgesproken dat hij de kookbeurten op de dagen doet dat hij weinig of geen college heeft. Koken vraagt van hem ook veel energie en het is voor hem te veel inspanning na een dag college. 

Eric* gaat 3x in de week naar de sportschool omdat hij zijn energie kwijt moet na een dag college. Hij gaat dan met een hoofd vol ‘ruimte’ weer naar huis. Doet hij dit niet dan werkt het door op zijn slapen of liever gezegd zijn niet slapen en raakt hij snel geïrriteerd en boos.

De meeste studenten met autisme krijgen van gamen of YouTube filmpjes kijken rust in het hoofd.  Ze worden helemaal opgenomen in het spel of videofilmpje. Even nergens aan denken. Op zich een goede aanpak om bij te tanken. Daarbij wel de aantekening weet te stoppen als het genoeg is. Hoe lang heb je nodig om bij te tanken. Ieder heeft zo zijn eigen aanpak en die kan zeer verschillend zijn.

Mijn studenten vraag ik vaak om te onderzoeken hoe lang ze moeten gamen om een rustig hoofd te krijgen. Is dat een half uur of een uur of misschien nog wel langer. Wanneer heeft gamen een functie en wanneer gaat het over van functioneel naar gewoon hobby.

Ik merk dat ouders en de jongeren het een vreemde vraag vinden om het bij te houden. Maar ik zie hier heel erg de meerwaarde van in. Je krijgt inzicht van wat energie kost en hoe je weer kunt opladen. 

Net als bluetooth

Ook leuke dingen kunnen ook erg veel energie vergen. Marc vertelde dat hij het weekend samen met een vriend gaat bekijken welk festival ze gaan bezoeken. Hij was erg enthousiast en vertelde me wel dat zo’n middag hem veel energie kost. Dit was wat hij zei en wat een mooie vergelijking.

“Ik kom doodmoe thuis vanwege de permanente alertheid. Het is net als met bluetooth je merkt niet dat het werkt maar het  trekt de batterij van je telefoon leeg”.  

Als de student inzicht heeft in zijn of haar eigen gebruiksaanwijzing, dan is het behulpzaam  bij het kiezen van een stage, werk, bijbaantje bij je studie. Kortom de organisatie van je dagelijkse bestaan.

Tips voor ouders en jongeren

  • Onderzoek wat jou of je kind energie kost (ook al kan je de handeling goed uitvoeren). Denk hierbij ook aan sporten, musiceren en andere hobby’s.
  • Onderzoek hoe lang jij of je kind nodig hebt/heeft om weer ‘bij te tanken”
  • Onderzoek wat jij of je kind kan doen om weer energie te krijgen. Bekijk ook per item hoe lang jij of je kind dit moeten doen om energiek te worden.
  • Bespreek de inzichten met elkaar hoe je die kunt inzetten tijdens studie, stage, werk en thuis.
energie management

Als je weet wat je nodig hebt en ernaar kan handelen geeft het ruimte aan de ontwikkeling van kwaliteiten. Daar gaat het tenslotte om!

Lees ook het blog van Time out.

* Het zijn niet de werkelijke namen van de studenten.

De invloed van woorden is enorm groot!

invloed van woorden

Weet je dat mensen met autisme zaken letterlijk kunnen nemen en daardoor de betekenis van de boodschap misschien niet helemaal begrijpen? Dit komt zowel schriftelijk als mondeling voor. Ook bij mensen met autisme die zeer taalvaardig zijn.

Ik kom regelmatig studenten tegen die zeer taalvaardig zijn, soms zeer moeilijk taalgebruik hanteren, soms meer geschreven taal spreken. Het gebeurt dan nogal eens dat er woorden gebruikt worden die niet helemaal duidelijk zijn voor de persoon zelf en de woorden daardoor in een verkeerde context gebruikt worden. Soms blijkt dat mensen een betekenis hebben voor een woord wat in meerdere contexten een iets andere nuance hebben dan de oorspronkelijke betekenis. De invloed van woorden kan erg groot zijn.

Mirjam* was bezig met haar afstudeeropdracht en wachtte op de datum van haar afstudeerzitting. Tijdens een afstudeerzitting legt de student uit wat zij heeft gedaan, wat haar keuzes zijn geweest, waar zij de keuzes op heeft gebaseerd en toont aan dat zij gedurende de afstudeeropdracht een aantal competenties heeft vergroot.

Een student wordt pas uitgenodigd als het ingeleverde afstudeerverslag voldoende is om deze presentatie te geven  en het gesprek aan te gaan. Tijdens een afstudeerzitting zijn de begeleiders van de hogeschool en het bedrijf aanwezig en nog een persoon (docent of iemand uit het werkveld). Zij gaan het gesprek aan met de student en geven de beoordeling.

De voorbereiding

Bij Mirjam was er behoorlijk veel stress omtrent de afstudeerzitting. Ze had zich goed voorbereid en had alle items voor een goede presentatie verwerkt. We hebben gesproken over de invulling van zo’n afstudeerzitting, wat zij kon verwachten en wat er van haar werd verwacht.

We hebben gekeken welke mogelijke vragen die zij zou kunnen verwachten en ook daar heeft zij zich goed voorbereid met mogelijke antwoorden. Kortom de ideale student. Ik heb haar uitgelegd dat zij het gesprek tijdens de afstudeerzitting kan zien als een collegiaal overleg. Als ze haar cijfer voor haar afstuderen binnen heeft, is ze afgestudeerd en dus een collega van de docenten.

Van docenten wordt verwacht dat zij vragen stellen over de oplossingen van de studenten tijdens hun afstudeeropdrachten. Wat waren jouw ideeën, jouw beslissingen en hoe interessant is het om het te mogen uitleggen. Wetend dat voor een probleem meerdere oplossingen te bedenken zijn.

Stress

Door de gesprekken en de voorbereiding werd haar stress wel minder maar was nog steeds erg aanwezig. Ze ging er goed voorbereid naar toe en heeft een geweldige presentatie gegeven. Ze is geslaagd met een geweldig mooi cijfer.

Maar toch

Toch liet het me niet los waar die stress vandaan kwam. Zij heeft doorgaans geen stress om een presentatie te geven. Spanning voor een examen of een presentatie is heel normaal. De spanning die nu naar voren kwam, paste niet bij het beeld wat ik van haar had. Dus ben ik het gesprek nogmaals aangegaan en wat kwam daar naar voren….

Gevangen in een woord

Het woord ‘afstudeerzitting’ had een ze heel zwaar opgevat. Het woord zitting daar zat voor haar de lading. Bij een zitting kan je veroordeeld worden (juridisch gezien). Je wordt vrijgesproken of gestraft.  Ze had in haar hoofd dat als ze gestraft zou worden zij van de opleiding gestuurd zou worden. Dat zou dan betekenen al die jaren voor niets gestudeerd te hebben en zonder diploma van de opleiding af moeten.

invloed van taal

De invloed van woorden

Mijn vermoeden dat  het woord afstudeerzitting lading had , was dus wel juist. Ik had het al vervangen door collegiaal overleg. Maar dat het geassocieerd werd met de rechtbank en straffen had ik niet vermoed. Ze zat dus letterlijk gevangen in het woord zitting.

Stress verlamt

Op dat moment kon ze dus niet meer denken aan hoe het op een hogeschool er aan toegaat, regels over toetsmomenten en herkansingen. Zelfs alle ervaringen van haar gedurende de jaren dat zij de opleiding heeft doorlopen konden haar op dat moment niet meer bereiken. Stress verlamt. Het woord zitting hing als een heel zwaar oordeel boven haar. Het was een juridische bijeenkomst waar je vrij gesproken wordt of veroordeeld en dan krijg je straf. De straf die in haar hoofd was ontstaan was niet te dragen. Dit hersenspinsel heeft veel invloed gehad op haar welzijn de laatste maanden. Het vertragen met het schrijven van het afstudeerverslag was er een van.

Tips voor ouders, begeleiders, docenten en coaches.

Vraag eens naar de betekenis die de studenten geven aan bepaalde woorden. Het is niet vanzelfsprekend dat de student met autisme de zelfde betekenis geeft als jij of als wat men in de opleiding/studie eraan geeft. De invloed van woorden kan heel ver gaan.

Lees ook het blog Stress, wat doet het met ons brein?

*Mirjam is niet de echte naam van de student

Als de toekomst een zwart gat is…

als de toekomst een zwart gat is

Mensen met autisme kunnen soms geen voorstelling maken van zaken of gebeurtenissen in de toekomst. Dit geeft soms erg veel stress. Het niet weten wat je te wachten staat of wat men van jou verwacht is alsof je naar een zwart gat kijkt. Je weet niet wat er zich in dat zwarte gat bevindt of hoe lang het duurt voordat je zicht krijgt hoe het werkt. Sommige van mijn studenten kunnen daardoor zo verlamd raken dat zij zichzelf ondermijnen als de toekomst een zwart gat is.

Gerard zag de toekomst als een zwart gat

Gerard* zit in zijn laatste jaar van de studie. Hij heeft een heel goede stage afgesloten bij een bedrijf. Docenten en opdrachtgever waren heel tevreden. Hij heeft zijn onderzoek en verslagen op hoog niveau afgeleverd. De opdrachtgever heeft het al gehad over een baan na het afstuderen.

Gerard ging zijn afstudeeropdracht doen bij de zelfde opdrachtgever. Heel bijzonder: alles wat Gerard bij zijn stage heeft aangepakt of opgepakt, bleek niet meer te doen te zijn. Het leek of alle kennis en vaardigheden verdwenen waren. De aanpak kreeg hij niet helder geformuleerd, hij trok zich terug en communiceerde niet meer binnen het bedrijf. De vrees was dat Gerard het bijltje erbij neer wilde gooien. Dit was heel vreemd en paste absoluut niet bij hem.

Na veel gesprekken kwamen we tot het inzicht dat Gerard zijn afstuderen aan het saboteren was omdat hij de toekomst als een groot zwart gat zag. Hij wist niet wat hij ermee aan moest. Hij vreesde vooral dat het leven er totaal anders uit zou zien als hij afgestudeerd zou zijn. Het uitstellen van zijn afstuderen leek veiliger dan de studie af te ronden.

Gerard vond het moeilijk om zich voor te stellen wat hij als loopbaan bij het bedrijf zou hebben en wilde dat al vastleggen tot zijn 67e jaar. We hebben dat terug gebracht tot 1 jaar. Hoe zouden zijn dagen eruit zien, zou het zo anders zijn als zijn stage periode. Wat zou het zelfde zijn? Wat van zijn kennis van de stage en afstuderen zijn heel behulpzaam. Hij kreeg steeds meer zicht en het zwarte gat werd ingekleurd met duidelijke aspecten van het werkend leven. Het feit dat hij na een jaar kan evalueren wat is leuk aan het werk en wat vind ik niet leuk, gaf hem een soort van autonomie en grip waardoor hij weer vaart achter zijn afstuderen zette.

zwart gat inkleuren

Marjolein en haar toekomst

Zo kwam ik ook in contact met een gezin waarvan de jongste dochter Marjolein* eindexamen deed. Ouders waren verbaasd en vroegen zich af hoe het kwam dat zij ineens geen voldoendes meer haalde. Ze wilde ook niet praten over wat na de middelbare school te gaan doen. En een open dag van een studie bezoeken gaf strijd en ze vond alles stom of niet leuk.

Ik vroeg haar ouders of het mogelijk was dat zij de toekomst als een zwart gat ziet en er liever voor wegliep. We zijn inzicht gaan geven over het studeren, wat kom je tegen en wat is anders dan de middelbare school. Inderdaad bleek de toekomst veel stress te geven en zij wilde hier niet over nadenken en over spreken.

Marjolein was zeer koppig in de gesprekken. We hebben ervoor gekozen de gesprekskaarten van de Toolkit (Studeren & Autisme? Ga in gesprek!) te laten “rondslingeren” en zoals we verwacht hadden, pakte ze zo nu en dan een kaart om te lezen waar het over ging. Ook de andere kinderen, die al studeerden, deden dat. Soms kwam er een gesprek over aan tafel, maar Marjolein als jongste wilde niets van haar oudere zussen horen.

Wat bleek: zij liet haar vriendin de vragen stellen aan haar broer die al 2 jaar studeerde. Zo bleek zij haar zwarte gat samen met haar vriendin in te kleuren met de vragen over zaken die voor haar eng waren. Ze deed het in haar tempo en op haar manier. En op een gegeven moment kwam zij met haar mening tijdens de gesprekken aan tafel.

Blijf in contact

In de beide voorbeelden zijn we in gesprek gegaan ook al vonden de jongeren het lastig. Ik heb hen geholpen een beeld te geven van wat hen te wachten zou staan.

Het is zo belangrijk om je te realiseren dat als je geen voorstelling kan maken van nieuwe situaties het heel beangstigend kan zijn. Ondanks het feit dat de jongeren het soms moeilijk vinden om hier het gesprek over te voeren, is mijn advies “blijf in contact” “Ga het gesprek aan”.

Martine Delfos heeft eens gezegd: “omdat mensen met autisme vaak moeilijkheden ondervinden met de communicatie, vergeten wij hen soms vragen te stellen en door te vragen. Echter de echte antwoorden kunnen we alleen van hen krijgen!

Tips voor ouders en docenten

Neem de tijd om door te vragen. Geef iemand de tijd en bedenk wat kan helpen. Soms liggen de antwoorden in de ongewone oplossingen. Blijf nieuwsgierig,  laat je verrassen en denk mee.

Tips voor (aankomende) studenten

Ook al kan je niet heel specifiek benoemen wat je stress geeft of waar een onverklaarbare moeheid vandaan komt. Benoem gewoon dat je stress ervaart. Alleen het benoemen geeft de mensen in je omgeving het signaal dat je op een of andere manier ondersteuning wilt hebben. Dan kunnen de mensen met jou meedenken.

*De namen van de genoemde studenten zijn niet hun werkelijke namen.

Als je kind gaat studeren, wat wordt je rol als ouder?

Als je kind gaat studeren, wat wordt je rol als ouder?

Als je kind gaat studeren is het voor iedereen een enorme omschakeling. Niet alleen voor de student maar ook voor de ouders. Waar sta je als ouder?  Behalve het rooster, meestal met minder contacturen dan op de middelbare school, is ook de nieuwe verantwoordelijkheid die de student moet oppakken een grote verandering. Wat voorheen ouders regelden moet de student nu zelf oppakken. Als je kind gaat studeren, wat wordt je rol als ouder?

Contact gaat via de student

Waar voorheen de ouders nog de extra oren en ogen waren, zijn zij nu niet meer het aanspreekpunt voor de opleiding. Anders gezegd de studies/opleidingen communiceren alleen via de student en niet meer rechtstreeks met de ouders. Iedere vorm van contact met of door de ouders gaat via de student.

Open dagen bezoeken is soms een hele opgave

open dagen bezoeken

De open dagen op hogescholen en universiteiten zijn er weer. DE mogelijkheid om kennis te maken met de studie, het materiaal en het gebouw. Er zijn enthousiaste studenten en docenten aanwezig om de vragen van de bezoekers te beantwoorden en de studie toe te lichten. Je kan kennismaken met een college van de studie om een idee te krijgen hoe het er aan toe gaat. Maar voor leerlingen met autisme is het soms een hele opgave.

Leerlingen met autisme proberen deze dagen zoveel mogelijk te mijden. Zij zoeken de informatie liever op via internet. Ouders daarentegen willen wel graag zien hoe de studie georganiseerd is en willen zien waar hun kind eventueel terecht komt. Het gebeurt dan ook regelmatig dat de ouders het gesprek voeren en vragen stellen aan de studenten en docenten terwijl kun kind geduldig wacht totdat ze weer naar huis kunnen gaan. Je weet op dat moment niet wat er in hun hoofd omgaat. Maar het is duidelijk dat ze weg willen gaan. Het is voor hen een hele opgave.

Hoe pak je het aan?

Ja waar let je op als een open dag bezoekt? Waar ga je naar informeren?  En als communiceren met onbekenden niet tot je favoriete bezigheid hoort, hoe pak je het dan aan?

Vorig jaar heeft Daan* een open dag bezocht. Hij zei tegen mij dat hij het wel zou gaan zien. Hij weet niet wat hij moet verwachten en weet ook niet wat hij moet doen. Hij wil zich absoluut niet voorbereiden.  Daan kwam dan ook terug zonder veel informatie en hij vond het erg druk en een onoverzichtelijk gebouw. Van de opleiding had hij alleen de brochure meegenomen. Naar de boeken had hij niet gekeken want het was daar druk. Hij kon me ook niet vertellen of er Engelse boeken bij waren terwijl hij het belangrijk vindt dat het materiaal in het Nederlands is.

stress, niet weten

Heel begrijpelijk dat hij het een onoverzichtelijk gebouw vond. In een nieuwe omgeving is het even zoeken waar je moet zijn. De open dagen worden goed bezocht en het is dan ook erg druk. Je moet soms wachten voordat je een vraag kan stellen of kan luisteren wat een student je te vertellen heeft. Of je moet even wachten om de studieboeken te kunnen inzien.

Houd het behapbaar

Wat Daan is overkomen, gebeurt bij heel veel leerlingen met autisme. Het is daarom raadzaam om je wel goed voor te bereiden om een open dag te bezoeken. Bespreek samen (als ouder, begeleiding/coaches) wat je wilt bekijken, vragen of weten.

Bepaal ook welke opleidingen je wilt gaan bezoeken en daarmee bedoel ik ga gericht naar 1 of 2 opleidingen. Een rondje langs veel studies heeft geen zin. Je weet dan niet meer waar je op moet letten. Houd het behapbaar.

Tips voor ouders (begeleiders/coaches)

  • Bespreek samen met je zoon/dochter wat je gaat bekijken, vragen en inkijken
  • Vraag wat je zoon/dochter belangrijk vindt om te weten te komen.
  • Vertel wat jezelf belangrijk vindt om te bekijken of te vragen.
  • Als je meerdere studies bezoekt, stel bij elke studie de zelfde vragen zodat je kunt vergelijken.
  • Ga het gesprek samen aan waar je zoon/dochter zich op gaat focussen tijdens een open dag ook als hij/zij er alleen naar toe gaat.

Tips voor aankomende studenten

  • Bereid je voor samen met je ouders (begeleiders/coaches). Ook als je alleen de open dagen gaat bezoeken of met vrienden.
  • Met je voorbereiding weet je heel efficiënt je informatie in te winnen en weet je ook wat voor jou belangrijk is.

Hieronder vind je een aantal items die kunt gaan onderzoeken.

Stel eens wat vragen over bijvoorbeeld:

  • projecten (hoeveel per jaar, hoe samengesteld, hoe lang werk je aan een project)
  • contacturen (hoeveel college uren, hoeveel practica)
  • hoe is de opbouw van de studie
  • hoe zijn de stages en afstuderen georganiseerd
  • wat voor minoren kun je volgen bij de opleiding zelf
  • bekijk de studieboeken eens (Nederlands of anderstalig)
  • bekijk welke vakken er in het eerste jaar gegeven worden (zijn er veel basisvakken die ook op de middelbare school hebt gehad, interessante nieuwe vakken, saaie vakken)

Wil je nog meer tips om je voor te bereiden op studeren bekijk dan ook de informatie van de 

Toolkit Studeren & Autisme? Ga in gesprek!

*Daan is niet de echte naam van de student.

Digitale informatie, een opluchting of een verzuchting?

digitale informatie

Bij studies wordt alle informatie gegeven via de digitale kanalen. Via e-mail of internet zoals Blackboard, ELO of uSis, allerlei soorten “intranet” van de opleidingsinstituten. Studenten onderling communiceren ook vaak via WhatsApp.


IS deze digitale informatievoorziening een oplossing of gedoe?

Het lijkt zo simpel als alle informatie te vinden is op de elektronische leeromgevingen van de opleidingen. Voor studenten met autisme is dit niet altijd een oplossing maar zij vinden het vaak gedoe. Nu blijkt dat deze groep studenten vaak een hekel heeft aan intranet van hun studie. Hier wordt namelijk veel informatie op verstrekt voor alle studenten van de opleiding. Niet alle informatie is altijd voor hun van belang of voor hun bestemd. Dus je moet ook dingen lezen die niet voor jou bestemd zijn. Of liever gezegd even scannen of het voor jou van belang is. En daar zit vaak het probleem.

Weten is wellicht meer eten!

eten & autisme

De vakantie staat voor de deur en het studiejaar is bijna voorbij. Voor sommigen betekent het heerlijk een tijd niets te moeten, zelf bepalen wat je wel en wat je niet wilt doen. Toch heb ik sommige studenten een tip meegegeven om aan te werken in de vakantie. Geen schoolwerk maar over (w)eten. Meer weten doet wellicht meer eten.

Veel van de studenten die ik coach blijken een issue te hebben met eten. En dit uit zich voor iedereen op een andere manier. Sommigen hebben geen eetlust of vergeten te eten en anderen moeten echt op hun gewicht letten.

In de planningen nemen we dan ook vaak eetpauzes op zodat het zichtbaar is dat er gegeten moet worden. We praten ook over wat er dan gegeten kan worden en hoe je dit kunt organiseren en realiseren.

Hulp op maat werkt beter

hulp op maat werkt

Hulp op maat werkt beter!

Een week geleden was ik in gesprek met Andrew*. Hij was behoorlijk ontgoocheld door zijn ervaring van de dag ervoor. Hij moest aanwezig zijn bij posterpresentaties van stagiaires waar hij zijn stage-opdracht zou toelichten aan eerstejaars studenten. Altijd een leuk evenement. Vol vertrouwen was hij met zijn materiaal naar de hogeschool gegaan. Op het moment dat hij de ruimte binnen stapte en zag wat de andere studenten hadden gemaakt, raakte hij op slot. Hoe kon dit gebeuren?

We hebben de hele situatie samen geanalyseerd. Was het de ruimte? Was het de hoeveelheid mensen? Wist hij wat er van hem verwacht werd. Het bleek niet aan deze zaken te liggen want wat bleek…

Graag willen helpen

De docent die hem begeleidt met stage had hem gezegd dat hij met 4-A4’tjes een prima posterpresentatie kon maken. En dit had Andrew dan ook gedaan. Hij had de criteria gelezen en deze verwerkt in zijn 4 A-4’tjes. De docent wist hoe druk Andrew het had met het behalen van deadlines en wilde hem graag helpen. Dat is de reden dat hij hem deze tip had gegeven.

Opvallen is niet leuk

Andrew doet zijn leven lang zijn best om niet op te vallen. Want opvallen is niet leuk. Hij voelde al heel snel dat hij anders was dan andere kinderen.  Hij observeerde hen en deed zoals zij. Vaak voelde hij zich de mindere. Ook toen de diagnose kwam ‘Asperger’ heeft hij er alles aan gedaan om niet op te vallen. Dat was zijn mechanisme om erbij te horen.

Op die bewuste dag kwam hij binnen en hij ziet dat hij met zijn 4 A-4’tjes opvalt naast de geprinte posters van een copyshop. Hij valt op en nog negatief ook. Dat is wel schrikken vooral omdat hij kwaliteit wil leveren.  Hij was ervan overtuigd dat zijn verhaal goed is en dat vindt hij nog steeds maar in de uitwerking was hij zwaar teleurgesteld over zichzelf. Soms legt hij de lat wel hoog voor zichzelf. Als hij opvalt wil hij dat alleen maar doen als het heel positief of goed is. En ook dan houdt hij er niet van om in de aandacht te staan.

Goed bedoeld is niet goed genoeg

Het was van de docent goed bedoeld maar het was niet goed genoeg. Het had zelfs een averechtse uitwerking. Het heeft geen stress weggenomen maar enorm verhoogd. Bovendien heeft zijn zelfverzekerdheid  een behoorlijke deuk op gelopen.

Andrew heeft zich geen voorstelling kunnen maken hoe het eruit zou zien, zijn 4 A-4’tjes op een prikbord en zeker niet naast een poster zoals in de criteria beschreven stond. Hij heeft de feiten en maten gecontroleerd en die waren goed. Hij heeft gedaan wat de docent hem heeft gezegd. De inhoud was goed. Wat een enorme teleurstelling. Daar kon hij zich niet overheen zetten en heeft zijn presentatie niet gehouden.

Maatwerk

Tips en hulp aanbieden blijft maatwerk. Dat geldt voor iedereen en misschien voor mensen met autisme helemaal. Voor hen is de impact enorm groot.

  • Toets altijd of je tips ook echt bij de ander passen. Passen de tips ook bij zijn/haar overtuigingen en waarden?
  • Wat voor jou oké is , past dat ook bij de ander?
  • Wat bij de een werkt, is het werkbaar voor de ander?

Bekijk het eens op een andere manier

Neem 3 locaties in je gedachten op de vloer of zet 3 stoelen neer. Een voor jezelf, een voor de denkbeeldige andere en een voor “de vlieg op de muur”

  1. Bekijk het eens op een andere manierGa staan of zitten op de locatie van jezelf. Geef als jezelf de tips die je wilt geven, spreek die uit naar de ander.
  2. Ga staan of zitten op de locatie van de ander. Verplaats je dan in de ander. Ga figuurlijk in zijn schoenen staan. Bekijk jouw tips eens met de ogen van de ander. Welke vragen komen er dan op? Welke opmerkingen wil je dan maken? Spreek ze hardop uit.
  3. Ga dan staan of zitten op de locatie van “de vlieg op de muur”. Bekijk die situatie eens als vlieg op de muur. Bekijk de situatie waar jij als als tipgever staat en de ander als ontvanger. Wat zie je dan, beschrijf eens feitelijk wat er gaande is. En jij in deze positie “als vlieg op de muur”, wat zou je beide personen adviseren nog te doen, te zeggen of te vragen. Met de inzichten die je dan krijgt, weet jij als tipgever wat je nog kan toevoegen, toelichten of vragen.

Goed bedoelde hulp is niet goed genoeg.

Hulp op maat werkt beter!

* Andrew is niet de echte naam van de student.

Lees ook het blog ‘Help hulp vragen als het niet vanzelf gaat’